Mobiel menu
Recensies

recensies

Elk jaar 2 boeken uitbrengen heeft natuurlijk als gevolg dat er ook bergen met recensies te vinden zijn van Brusselmans' boeken.

Vanaf het verschijnen van zijn debuut "Het Zinneloze Zeilen" hebben de boeken van Herman Brusselmans de recensenten verdeeld. Sommige verafgoden zijn werk, anderen kunnen het niet vaak genoeg afbranden. We hebben ons best gedaan voor zoveel mogelijk van zijn boeken tenminste 1 recensie beschikbaar te hebben.

De recensies zijn ook via het onderdeel boeken, per titel te bereiken.

(Recensies die de de afgelopen 30 dagen nieuw zijn geplaatst hebben een sterretje achter de titel *)

Het einde van de zin van het leven

Titel:          Het einde van de zin van het leven
Auteur:     Annemiek Neefjes voor Vrij Nederland
Datum:     25-12-1993
Grootte:   1011 woorden

De existentiŽle paniek die de hoofdpersoon van Herman Brusselmans' 'Ex-schrijver' kenmerkt, is in het boek dat erop volgt op de spits gedreven. Het cynisme geeft in 'Ex-minnaar' de meligheid geen kans meer.

Hoe meer ik schrijf, hoe dichter ik le fond des choses op de hielen zit,' noteert Herman Brusselmans in zijn Dagboek van een vermoeide egoÔst (1989). Hij zegt het met bravoure, maar er klinkt ook angst in de uitspraak door. Dat is begrijpelijk als je zijn parafrase van Cťline erbij haalt 'Als je le fond des choses eenmaal gevonden hebt, kan je nadien maar beter voor eeuwig zwijgen.' Twee jaar later verscheen de roman Ex-schrijver, dat net als eerder werk autobiografische trekken heeft. Is de Brusselmans van dit boek tot de grond van de zaak gekomen, waardoor hij verder als ex-schrijver door het leven moet? Het lijkt er sterk op. Hij zal, zo luiden in deze roman de laatste regels van zijn laatste gedicht. 'aan de zin van het leven / een einde maken'.
AI klinkt het wat vreemd je dit voor te nemen, duidelijk is dat Brusselmans elke poging tot zingeving verijdelen wil. Wat is dan nog zijn taak als schrijver? Geloofde hij eerder dat zijn verhalen voor lezers van betekenis konden zijn, nu hoont hij dat geloof, acht zijn literaire werk waardeloos en trekt de conclusie dat hij moet stoppen met de schrijverij. De ťchte Brusselmans ging gelukkig wel door. Kort geleden verscheen Ex-minnaar, het tweede deel van wat een Ex-trilogie moet worden.
Ex-schrijver had al een agressievere toon dan eerder werk en de hoofdpersoon kwam nog hatelijker dan voorheen uit de hoek. Deze hardheid zet zich voort in Brusselmans' nieuwe roman. In het leven van de voormalige ex-schrijver (hij schrijft drie keer een verhaaltje voor een tijdschrift) hebben zich inmiddels enkele veranderingen voorgedaan. De meest ingrijpende zijn de dood van zijn moeder, het definitieve afscheid van zijn ex-vriendin Gloria en de komst van een nieuwe geliefde, Phoebe. Zijn absolute liefde voor zijn moeder is bij de lezers van Brusselmans werk bekend. Haar dood maakt hem voorgoed tot ex-minnaar, merkt hij ergens licht pathetisch op. In Ex-minnaar blijkt ook dat haar bestaan voorwaarde was om de grote leegte in zijn leven op te kunnen vullen met 'de Onbestaande Troostbrenger die ook ik, toen, in arren moede "God" noemde'. Zonder dat God zijn leven nu zin gaf, in geval van nood sprak hij - met reviaanse ironie - toch maar tot Hem. Door de dood van moeder en God verliest Brusselmans alle greep op de werkelijkheid. Hij onderdrukt zijn radeloosheid door zich met geveinsde onverschilligheid (waar hij sterk in is) aan een destructief leven over te geven (waar hij ook sterk in is). Hij zoop al veel, maar nu zuipt hij alleen nog maar; het blokkeren van een gesprek was altijd al een geliefde bezigheid, maar nu lijkt het zijn levensdoel geworden; hij blonk al uit in het maken van haatdragende opmerkingen en grove verwensingen, maar nu legt hij zich er met ongezonde verbetenheid op toe. De existentiŽle paniek die Brusselmans' hoofdpersoon kenmerkt is in Ex-minnaar op de spits gedreven. En dat komt ten goede aan de kwaliteit van de roman. De roes van destructie komt uitstekend tot uiting in een hondige, heftige stijl. Brusselmans' befaamde meligheid die mij nooit heeft kunnen bekoren, krijgt hier weinig kans. Ervoor in de plaats is een cynischer humor gekomen. De scťnes in het trendy cafť Paganini bijvoorbeeld zijn een wrangkomische bespotting van de huichelachtige en leeghoofdige gesprekken, van de doorzichtige versiertrucs en van het lamlendige gezuip van de bezoekers. Het gedrag van de hoofdpersoon is soms zo grof en nietsontziend dat het een absurdistische allure krijgt. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor zijn vernielzuchtige tochten per motor door Gent. Sommige passages worden door een ver doorgevoerd absurdismr ronduit hilarisch, al blijft steeds een cynische toon meeklinken.

De liefde onttrekt zich als enige aan Brusselmans' destructieve gedrag. Ver van 'al de ongerechtigheid en de onwaardigheid in deze wereld' ligt een eilandje waar hij gelukkig is met Phoebe. Wat voor iemand Phoebe is moet je merendeels afleiden uit Brusselmans' spaarzame gedachten aan haar. En daar wordt je niet veel wijzer van. Ze wordt genoemd in gemeenplaatsen die de hoofdpersoon al in Prachtige ogen (1984) bezigde, met nog altijd een flinke dosis sentiment of pathetiek. A...


Gerelateerde boeken:
Leden
doe mee

Registreer

Registeren is tijdelijk uitgeschakeld.

Recensies

recensies
 


15-03-2018Cutting Edge
26-10-2017Vrij Nederland
14-10-2017de Volkskrant
04-10-2017Cutting Edge
31-03-2017NRC-Handelsblad
16-02-2017Mare Online
04-02-2017de Volkskrant
31-01-2017Humo
06-10-2016De Morgen
28-09-2016Vrij Nederland
14-09-2016NRC-Handelsblad
15-09-2015Humo
19-01-2015NRC-Handelsblad
02-01-2015HP de Tijd
19-10-20148weekly.nl
12-09-2014Humo
09-09-2014Knack
05-09-2014NRC-Handelsblad
15-03-2014de Volkskrant
21-02-2014Enola.be
04-10-20138weekly.nl
09-04-2013
01-03-2013NRC-Handelsblad
02-10-2012Metro
24-09-2012NRC-Handelsblad
27-04-2012Enola.be
16-04-2012NRC-Handelsblad
26-03-2012Humo
31-10-2011Cutting Edge
26-09-2011Metro
30-05-2011de Volkskrant
20-05-2011Enola.be
02-04-2011Tzum.info
04-03-2011De Standaard
26-10-20108weekly.nl
22-10-2010Enola.be
16-09-2010Knack
10-09-2010Knack
04-06-2010deReactor.org
12-11-2009Roar E-zine
31-10-2009Vrij Nederland
30-09-2009Het Parool
01-05-2009NRC-Handelsblad
01-11-2008Trouw
13-09-2008Humo
28-03-2008NRC-Handelsblad
16-04-20078weekly.nl
09-02-2007NRC-Handelsblad
20-04-2006Enola.be
14-11-2005Fok!
15-10-20058weekly.nl
24-01-2005Literair Vlaanderen
xx-xx-2004Meander
07-10-2004Cutting Edge
08-10-2003Algemeen Dagblad
01-10-2003Neerlandi net
27-09-2003CuttingEdge.be
12-09-2003Het Parool
31-01-2003NRC-Handelsblad
23-11-2002Trouw
11-10-2002Algemeen Dagblad
05-07-2002NRC-Handelsblad
05-04-2002Algemeen Dagblad
22-03-2002NRC-Handelsblad
12-12-2001De Standaard
01-01-2001GWRRF
10-12-2000Torch
26-10-2000De Volkskrant
25-10-2000De Standaard
28-09-2000de Volkskrant
26-09-2000Het belang van Limburg
01-06-2000Avantgarde
19-05-2000HP/De Tijd
18-05-2000Leeuwarder Courant
12-05-2000NRC Handelsblad
04-05-2000De Standaard
29-04-2000Trouw
27-11-1999Vrij Nederland
20-11-1999Trouw
22-10-1999de Volkskrant
15-10-1999Het Parool
05-10-1999De Standaard
23-09-1999De Standaard
26-03-1999NRC-Handelsblad
19-03-1999Noordhollands Dagblad
04-03-1999De Morgen
26-02-1999HP/De Tijd
18-02-1999De Standaard
16-10-1998Het Parool
28-08-1998De Morgen
20-08-1998De Standaard
18-07-1998Vrij Nederland
18-04-1998Gazet van Antwerpen
16-04-1998Haarlems Dagblad
02-04-1998De Standaard
21-11-1997Trouw
29-10-1997De Groene Amsterdammer
09-10-1997De Standaard
26-09-1997NRC-Handelsblad
11-09-1997De Morgen
20-03-1997De Standaard
28-02-1997Het Parool
05-09-1996De Standaard
24-05-1996NRC-Handelsblad
06-04-1996De Standaard
06-04-1996Elsevier
02-12-1995Trouw
22-09-1995Brabants Dagblad
23-07-1995De Volkskrant
28-04-1995NRC Handelsblad
19-04-1995De Morgen
15-04-1995Utrechts Nieuwsblad
31-03-1995Trouw
10-03-1995Provinciale Zeeuwse Coura
04-06-1994Vrij Nederland
25-12-1993Vrij Nederland
16-10-1993Het Parool
01-10-1993De Morgen
31-10-1992Vrij Nederland
22-10-1992Trouw
10-06-1991De Limburger
07-07-1990Algemeen Dagblad
09-03-1990Het Binnenhof
15-04-1989Provinciale Zeeuwse Coura
04-03-1989De Morgen
04-03-1989PZC
10-02-1989De Volkskrant
19-03-1988BN/De Stem
19-03-1988Haagse Post
28-10-1987Gooi en Eemlander
02-10-1987Het Parool
09-01-1987NRC Handelsblad
13-12-1986Vrij Nederland
22-10-1986Haagse Post
03-01-1986NRC-Handelsblad
23-11-1985Vrij Nederland
09-06-1984De Gelderlander
21-04-1984Vrij Nederland
27-10-1982De Waarheid
Het Parool
U-Blad
Bestel de nieuwste boeken van Herman Brusselmans eenvoudig en snel op Paagman.nl.